Bu bölümde ''psikolog nasıl seçilir?'' ve ''iyi bir psikolog nasıl anlaşılır?'' sorularını cevaplamaya çalışacağız. Randevu almadan önce psikolog seçmeniz için oluşturulan rehberin tamamını okumanızı öneriyoruz. 

​​​​

1-Başvuru Sebebiniz Nedir? Sizin Şikayetiniz Psikoloğun Uzmanlık Alanına Giriyor Mu?

​

İlk olarak psikoloğa başvuru nedeninizi tam olarak tespit etmelisiniz. Psikoloğa başvuru nedenlerini öncelikle iki başlığa ayırabiliriz. Birincisi; kaygı bozukluğu, depresyon, öfke kontrolü gibi psikolojik problemler sınıfına giren başvuru nedenleri. İkincisi ise psikolojik bir şikayeti olmadan sadece kendini daha iyi tanımak adına başvurmaktır (pozitif psikoloji).

 

Psikoloğa başvuran insanların yüzde 90’ı psikolojik şikayetlerle başvurmaktadır. En çok başvurulan psikolojik şikayetlerin başlıcaları şunlardır; kaygı bozukluğu ve panik atak, depresyon, duygu durum bozuklukları, iletişim sorunları, öfke kontrol problemleri, yeme bozuklukları, bağımlılıklar, kişilik bozuklukları, ailevi sorunlar, çiftler arası sorunlar, cinsel sorunlar, özgüven sorunları, okul ile ilişkili sorunlar, ergenlik sorunları, çocukluk dönemi sorunlarıdır.

 

Kaygı bozukluğu, depresyon, iletişim problemleri, özgüven sorunları, öfke kontrol problemleri gibi konular oldukça temel psikolojik şikayetlerdir. Psikologlar ilk olarak bu temel şikayetlerin tedavisini öğrenirler. Çünkü en çok başvuru nedeni bu tür şikayetlerdir. Ancak bazı psikolojik rahatsızlıklar,  yukarıdaki temel şikayetlerden farklıdır.

 

Ayrıca uzmanlaşmayı gerektiren psikolojik rahatsızlıklar vardır. Bunlar; bağımlılıklar, yeme bozuklukları, kişilik bozuklukları, çift terapisi, cinsel bozukluklardır. Bir psikolog tüm psikolojik şikayetler konusunda uzman olamaz.

 

Bu şikayetlerin tedavisi, temel terapi eğitimlerinde genellikle öğretilmez. Psikoloğun,bu şikayetlerin tedavisini öğrenmek için birkaç yıl sürecek özel eğitim alması gerekmektedir. Psikoloji camiasındaki isim yapmış profesörler bu tür alanlar için özel terapi eğitimleri verir. Bu eğitimler usta-çırak ilişkisiyle birkaç yıl sürmektedir.

 

Bağımlılık, yeme bozuklukları, cinsel sorunları, kişilik bozuklukları gibi alanlarda çalıştığını beyan eden psikologlar özgeçmişlerinde bu eğitimleri hangi kurum veya kuruluşlardan aldığını şeffafça belirtmesi beklenir. Psikoloğun özgeçmişinde eğitimlerini nereden aldığını açıkça belli etmemesi etik bir sorun olarak kabul edilebilir. Psikolog seçerken uzmanlaşmak için aldığı eğitimleri özgeçmişinde açıkça göremiyorsanız, iletişim numarasından arayarak sözlü olarak uzmanlaşmak için aldığı eğitimlerin hangi kurumdan, hangi hocadan aldığını sorabilirsiniz. Bu psikologlar için oldukça normal bir durumdur. Hiçbir psikolog bu durumu sorguladığınız için garipsemez ve yadırgamaz.

 

Bu bahsi geçen şikayetler konusunda uzmanlaşan psikolog bulmak diğer temel şikayetlere göre daha zor olabilir. Antalya artık çok kalabalık nüfuslu bir şehir olduğu için her alanda çalışan psikolog bulmak mümkündür. Sadece biraz araştırma yapmalısınız. Sizler için hazırladığımız Antalya Psikolog Rehberinde kendiniz uygun psikoloğu seçmenin mümkündür.

​

​

2- Eğitim ve Yetkinlikten Emin Olun:​

​

Seçeceğiniz uzmana en kıymetli hazinenizi, yani zihninizi emanet edeceksiniz ve en özel sırlarınızı açacaksınız. Bu yüzden seçeceğiniz kişinin Psikoloji lisans mezunu olması ve tercihen bir Klinik Psikoloji yüksek lisansı yaparak uzman ünvanına sahip olması kritik önem taşır.  Dünyanın genelinde terapi yapma yetkisi sadece klinik psikologlarda bulunmaktadır. Türkiyede ise bu durum daha esnektir. Ülkemizde lisans psikoloji eğitiminden sonra nitetlikle terapi eğitimi alarak da bilimsel ve etik değerlere sadık kalarak terapi hizmeti veren psikologlar bulunmaktadır. Eğer incelediğiniz uzmanın klinik psikoloji eğitimi yok ise psikoloji lisansından sonra bir terapi türü (bilişsel davranışçı terapi, EMDR terapisi, çözüm odaklı terapi vb.) konusunda yeterli eğitim almış olduğundan emin olunuz. 

​

3- Sizin İçin En Uygun Terapi Yöntemi Hangisi?​

​

Terapi, kısaca konuşarak yapılan, ilaçsız tedavi yöntemidir. Ancak farklı terapi türleri (terapi ekolleri) bulunmaktadır. Her terapi türünün tek bir amacı vardır. Farkındalık kazandırarak tedavi etmek. Kişinin şikayetlerinden kurtulmasını sağlamak. Her terapi türünün amacı aynı olsa da bazı terapi türleri bazı psikolojik rahatsızlıkların tedavisinde daha etkindir. Örneğin Bilişsel davranışçı terapi, kaygı bozukluğu ve panik atak tedavisinde daha hızlı cevap verdiği bilinmektedir. Psikodinamik terapi ve Şema Terapi türünün kişilik bozukluklarında daha etkili olduğu bilinmektedir. Ya da EMDR Terapisinin travma ve fobiler konusunda daha etkili olduğu bilinmektedir.

​

Ancak bir danışan olarak sizin terapi türlerine hakim olmanıza gerek yoktur. Deneyimli bir psikolog sizin şikayetiniz için hangi terapi tekniğini uygulayacağını bilir. Eğer kendi bildiği terapi türlerinin sizin şikayetinize iyi gelmeyeceğini biliyorsa sizi mutlaka başka bir uzmana yönlendirir. Bu nedenle ''hangi terapi türünü seçmeliyim?'' sorusunu cevaplamanıza gerek yoktur. Bu psikoloğun cevaplaması gereken bir sorudur.

​

Eğer araştırdığınız psikolog özgeçmişinde oldukça fazla terapi türünde uzman olduğuna dair bilgiler var ise bu şüpheli bir durum olabilir. Bir psikolog gerçekten de birkaç farklı alanda uzman olabilir. Ama unutmamalıdır ki bir alanda uzmanlaşmak en az 5 yıl sürmektedir. Alanda birkaç yıldır hizmet vermekte olan bir psikoloğun özel eğitim gerektiren farklı birçok alanda hizmet vermesi gerçekçi bir durum değildir.

​

​​

• Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): "Düşünceleriniz duygularınızı, duygularınız davranışlarınızı etkiler" prensibiyle çalışır. Kaygı bozuklukları ve depresyonda oldukça etkilidir. Daha çözüm ve ödev odaklıdır.

• EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma): Özellikle travmatik anıların etkisini azaltmakta mucizevi sonuçlar verebilir. Geçmişin yüklerinden kurtulmak isteyenler için harika bir seçenektir.

• Psikodinamik Terapi: Sorunlarınızın kökenine, çocukluk dönemine ve bilinçaltına inmeyi hedefler. Kendinizi derinlemesine tanımak istiyorsanız bu yöntem size göredir.

• Şema Terapi: Hayatınızda sürekli tekrar eden yanlış döngüleri (terk edilme korkusu, kusurluluk hissi vb.) kırmak için kullanılır.

• Varoluşçu Terapi: Yaşamın anlamı, ölüm kaygısı ve özgürlük gibi temel insani konular üzerine yoğunlaşır.

​

4- Psikolog Hangi Yaş Grubuna Hizmet Veriyor?

​

Psikologlar her yaş grubuna hizmet vermezler. Çocuk, ergen, yetişkin olarak yaş gruplarına göre hizmet verdikleri kişiler ayrılabilir.

Randevu alacağınız psikoloğun hangi yaş grubuna hizmet verdiğini özgeçmişinden kontrol ediniz. Eğer özgeçmişinde göremediyseniz iletişim numarasından arayarak sorunuz.

​

 

5- Mesleki Tecrübesinin Önemi:

​

Çoğu danışan, psikolog seçerken uzun yıllardır çalışan psikolog seçmeye çalışmaktadır. Genellikle, mesleğinin ilk yıllarında olan bir psikoloğun yeterli tedavi hizmetini sunamayacağını düşünülür. Ancak oldukça ilginç bir durum vardır. Yapılan bilimsel çalışmalar meslekte çalışma süresinin tedavi üzerinde sanıldığı kadar etkili olmadığı bulunmuştur. Asıl tedavi edici faktörün mesleki deneyim değil, tekniğin uygulanma biçimi olduğu tespit edilmiştir. Eğer seçtiğiniz genç bir psikog eğer iyi bir kurumdan nitelikli bir terapi eğitimi aldıysa, terapi türünün tekniklerine hakim ise en az yıllardır deneyimli olan bir terapist kadar size yardımcı olabilmektedir.  Ancak mesleki deneyim süresinin etkisi sıfır değildir. Yapılan araştırmalarda psikoloğun mesleki deneyim süresinin fazla olması tedavisin süresini kısalttığı tespit edilmiştir.  Yanı kısaca terapistin kaç yıldır çalıştığına değil, nitelikli bir terapi eğitimi alıp almadığını kontrol etmeniz önerilmektedir.

​

6- Psikolog Yorumlarını İncelemek

​

Birçok danışan randevu almadan önce araştırdığı psikoloğun internetteki yorumlarını incelemektedir. Psikolog yorumu incelemek size bir fikir veriyor olsa da çok önerilen bir durum değildir. Çünkü internet yorumlarının güvenirliliği şüpheli olabilmektedir. Örneğin doktortakvimi, doktorsitesi gibi bazı güvenilir listeleme sitelerinde olumsuz danışan yorumlarını sildirme özelliği vardır. Bu nedenle bu tür sitelerde olumsuz yoruma pek rastlanmaz. Bir diğer durum ise psikoloğun kendi websitesindeki yorumlardır. Bu yorumları yazıldıktan sonra yayınlanmadan önce websitesinin sahibinin onayına sunulur. Websitesi sahibi onay vermez yorum yayına alınmaz. Bu nedenle psikologların özel websitelerinde hiçbir olumsuz yoruma rastlanmaz. Eğer psikoloğunuzun yorumlarını incelemek istiyorsanız Google Maps yorumlarını incelemeniz önerilmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki Google Maps yorumları da tamamen güvenilir olmayabilir.​